Διάγνωση

Επειδή η δυσκοιλιότητα είναι ένα σύμπτωμα που συχνά αγνοούν, δεν γνωρίζουν πώς να το αντιμετωπίζουν, θεωρείται «ταμπού» ή η ενημέρωση η οποία υπάρχει είναι αρκετά ελλιπής, ειδικότερα στην Ελλάδα, υπάρχουν κάποια κριτήρια τα οποία βοηθούν τον πάσχοντα να αναγνωρίσει το πρόβλημά του.

Συνήθως οι πάσχοντες πιστεύουν ότι έχουν πρόβλημα δυσκοιλιότητας εάν έχουν πολύ αραιά κένωση του εντέρου ή με προσπάθεια ή όταν τα κόπρανα τους είναι σκληρά ή μικρής ποσότητας ή έχουν επώδυνο κένωση ή όταν αισθάνονται πως το έντερό τους δεν έχει πλήρεις εκκενώσεις.

Επομένως ο ορισμός της δυσκοιλιότητας σχετίζεται με:

  1. τη συχνότητας κένωσης του εντέρου
  2. τη δυσχέρεια κατά την κένωση
  3. το βάρος και τη σύσταση των κοπράνων

Ωστόσο, το κύριο στοιχείο για να χαρακτηριστεί ότι πάσχει κάποιος από δυσκοιλιότητα είναι να έχει λιγότερες από τρεις κενώσεις την εβδομάδα. Επιπλέον, με βάση τα κριτήρια της Ρώμης που έχουν οριστεί από την επιστημονική κοινότητα, ο πάσχον θα πρέπει να εμφανίζει τουλάχιστον 2 από τα παρακάτω συμπτώματα, τουλάχιστον για 3 μήνες στο ¼ των κενώσεων και η εμφάνισή τους να εντοπίζεται 6 μήνες πριν την τελική διάγνωση:

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑΣ

  1. Επίπονη αφόδευση
  2. Σκληρά κόπρανα
  3. Αίσθημα μη πλήρους κένωσης
  4. Αίσθημα απόφραξης του ορθοπρωκτικού σωλήνα
  5. Ανάγκη μηχανικής υποβοήθησης της κένωσης
  6. Απουσία μαλακών κοπράνων
  7. Απουσία επαρκών κριτηρίων για διάγνωση Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου

Ο παθογενετικός μηχανισμός της χρόνιας δυσκοιλιότητας είναι σχετικά πολύπλοκος και πολυπαραγοντικός.

  • Δευτεροπαθής δυσκοιλιότητα (ανατομικές βλάβες, νευρολογικές διαταραχές, μυοπάθειες, ενδοκρινικές & μεταβολικές ασθένειες, ψυχολογικές διαταραχές, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, φαρμακευτική αγωγή με αντιόξινα, αντιχολινεργικά, αντικαταθλιπτικά, αποκλειστές διαύλων ασβεστίου, διουρητικά κ.α.)
  • Διαταραχές κινητικότητας παχέος εντέρου
    • Δυσκοιλιότητα βραδείας διάβασης (ελαττωμένος αριθμός ισχυρών προωθητικών συσπάσεων (εντερική αδράνεια) ή αυξημένη και ασυντόνιστη κινητική δραστηριότητα στο αριστερό κόλον)
    • Δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους (ανικανότητα φυσιολογικής αφόδευσης από μυϊκή υπερτονία (πρωκτισμός), πυελικού εδάφους και εξ. σφιγκτήρα πρωκτού ή από μυϊκή υποτονία, με μεγαορθό και κάθοδο του πυελικού εδάφους
    • Ρόλος επίπονης αφόδευσης με κάθοδο του πυελικού εδάφους, μαιευτικής βλάβης του περινεικού νεύρου, σύνδρομο μονήρους έλκους, εγκολεασμός, ακράτεια κοπράνων
  • Συνδυασμός των παραπάνω

Στη συντριπτική πλειοψηφία των πασχόντων η δυσκοιλιότητα δεν οφείλεται σε κάποιο οργανικό αίτιο ούτε αποτελεί σύμπτωμα απειλητικό για τη ζωή του πάσχοντος.

Όμως, σε ένα ποσοστό 10-15% των ατόμων με δυσκοιλιότητα, αυτή μπορεί να οφείλεται σε κάποια οργανική βλάβη η οποία να προκαλεί στένωση του αυλού του παχέος εντέρου και για το λόγο αυτό να δυσχεραίνει την αποβολή των κοπράνων (ή και των αερίων ακόμη). Συνηθέστερο αίτιο για την μικρότερου ή μεγαλύτερου βαθμού στένωση του αυλού αποτελεί ο καρκίνος του παχέος εντέρου, σπανιότερα δε άλλες παθολογικές καταστάσεις (π.χ. μεγάλοι πολύποδες, εκκολπώματα, ειδικού τύπου φλεγμονές του παχέος ή και του λεπτού εντέρου κ.α.). Για την διαπίστωση τυχόν ύπαρξης κάποιου από τα ανωτέρω αίτια είναι προφανές ότι το πάσχον άτομο θα πρέπει να υποβληθεί στον ενδεικνυόμενο, ανάλογα με την περίπτωση, έλεγχο. Βασική εξέταση ελέγχου είναι η κολονοσκόπηση ή ακόμη και άλλες εξετάσεις που ο γιατρός θεωρεί αναγκαίες.

Γενικά, συνιστάται διερεύνηση για πιθανό οργανικό αίτιο δυσκοιλιότητας σε:

  • Άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω
  • Πρόσφατη και με σχετικά απότομη έναρξη δυσκοιλιότητας
  • Παρουσία αίματος στα κόπρανα
  • Εμφάνιση συμπτωμάτων «συναγερμού» (αναιμία, ίκτερος, σημαντική απώλεια βάρους)

Εάν έχετε κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα πρέπει να συμβουλευτείτε αμέσως το γιατρό σας.

Πρέπει να τονίσουμε ότι μόνο ο γιατρός είναι ο αρμόδιος για να κάνει σωστή διάγνωση του προβλήματος και να κρίνει την σοβαρότητά του.